Mochilatechniek: knoopsgaten

In deze mochila Wayuu gratis cursus leer je mochilatechniek gebruiken om een tas te haken, een mochila Wayuu. Aan het einde van de cursus heb je een kleine (maat S) tas gehaakt in mochilatechniek en misschien zelfs het tassenvirus te pakken gekregen. Veel succes!

Copyright! 

De cursus is gratis en bedoeld voor eigen gebruik. Deze cursus noch onderdelen van deze cursus mogen verkocht worden noch gedeeld (online of via print) onder jouw eigen naam. Wil je toch graag delen, neem contact op via mochilatasnl@gmail.com en leg uit waarom en hoe.

In dit zesde deel leer je knoopsgaten berekenen, uitmeten en haken.

Als het goed is ben je nu bij ‘rij’ 41 aangekomen zonder kleerscheuren. Foutjes gemaakt onderweg? Geen probleem, je leert er alleen maar van. Zo zijn we tenslotte allemaal begonnen.

Om een klassieke mochila Wayuu te sluiten gebruikt men een trekkoord. Ik ga niet uitweiden over het koord zelf of de kwasten. Er zijn immers tientallen technieken (zoals vlechten, kumihimo, haken, rollen, etc.) om een koord zelf te maken. Als je dat niet wil kan je in een stoffenwinkel, fourniturenzaak of online koorden in heel veel soorten en maten kopen. Het enige waar je op moet letten is dat je koord niet te rekbaar is.

~~ Je bent natuurlijk niet verplicht een koord te gebruiken. Een rits, gespen, knopen, alles kan. Gebruik je eigen creatieve fantasie. ~~

Knoopsgaten zullen niet vaak op een patroon aangeduid staan. Niet iedereen wil 8 knoopsgaten; niet iedereen wil knoopsgaten van 8 steken. Staan ze niet op je patroon, dan moet je zelf aan de slag gaan. Er zijn twee methodes: berekenen (voor alle aantallen knoopsgaten) en vouwen (voor 8 of 12 knoopsgaten).

~~ Ik weet eigenlijk niet waarom het “knoopsgaten” genoemd worden terwijl het koordgaten zijn. Waarschijnlijk omdat de techniek vergelijkbaar is met die van het haken van een knoopsgat in een vest. ~~

Plaatsing knoopsgaten

Voor we aan de berekening beginnen, eerst nog een woordje over de plaatsing van de knoopsgaten. Beetje willekeurig maar evenwichtig rondom de tas, dan is het toch goed? Daar kan ik niets tegenin brengen. Echter ik vind het zelf het mooiste als ik het koord van mijn tas precies in het midden aan de ‘voorkant’ van de tas kan strikken.

Bij een goed ontwerp waar de knoopsgaten aangeduid zijn heeft de ontwerper daar rekening mee gehouden. Of je het patroon van acht, tien of twaalf meerderingen gebruikt, je ziet dat ik de knoopsgaten niet meteen bij ‘rij’ 41 laat beginnen maar dat ik eerst enkele steken haak.

Zijkant voor bodem 8 meerderingen – 144 steken rond x 44 rijen hoog

Je hoeft hier geen ingewikkelde theorieën of formules bij te verzinnen. Al de gebruikte steken zijn even. Knoopsgaten, of het er nu 8, 10 of 12 zijn, zullen altijd verdeeld zijn over ‘links’ 4/5/6 en ‘rechts’ 4/5/6. Hoeveel steken zitten er tussen je knoopsgaten? Deel dat getal door 2 en je weet meteen hoeveel vasten je moet haken eer je aan je eerste knoopsgat begint. Het koord zal altijd mooi in het midden, aan de voorkant van de tas, geknoopt kunnen worden.

Knoopsgaten berekenen

Deelbaar

Meestal wordt gekozen voor acht knoopsgaten van acht steken breed. Ik neem het aantal steken, 144, van onze bodem om mee te rekenen.

Acht knoopsgaten van 8 steken, dat zijn 64 steken die knoopsgat worden. Die trek je af van het totaal.

144 – 64  = 80

Deze 80 steken wil je graag evenwichtig verdelen zodat de 8 knoopsgaten netjes verdeeld zijn over je tas. Dus je deelt nu de 80 steken door 8 knoopsgaten.

80 : 8 = 10

Elke knoopsgat bestaat dus uit 8 steken, gevolgd door 10 vasten.

Bij een bodem van 8 meerderingen werkt de formule van 8 knoopsgaten altijd! Bij een bodem van 10 meerderingen werkt de formule altijd met 10 knoopsgaten, bij een bodem van 12 meerderingen werkt de formule altijd met 12 knoopsgaten.

Maar wat als je een bodem van 10 meerderingen hebt en je wil toch 8 knoopsgaten? Terug naar het rekenvoorbeeld!

Niet deelbaar (meerderen)

De bodem van 10 meerderingen heeft 180 steken. Er komen 8 knoopsgaten in van 8 steken. De formule levert je deze uitkomst op.

180 – 64 = 116
116 : 8 = 14,50

14 steken….en een halve? Wat nou dan? Je kan in de ronde van de knoopsgaten enkele steken meerderen om zo het correcte aantal steken te krijgen voor 8 knoopsgaten van 8 steken. In dit geval is 120 : 8 gelijk aan 15 steken. Dat zijn 4 steken (120 – 116) die je tussen 4 knoopsgaten moeten meerderen.

Nadeel: je tas vervormt een beetje en als je met een patroon werkt, wordt het lastig. Voordeel: minder denkwerk en logica nodig om de knoopsgaten precies goed te krijgen.

Dit is niet mijn favoriete methode!

Niet deelbaar (berekenen)

Het rekenvoorbeeld voor 8 knoopsgaten van 8 steken op een bodem van 10 meerderingen geeft dus 14,50 steken als uitkomst.

180 – 64 = 116
116 : 8 = 14, 50

Een halve steek die ergens gecompenseerd moet worden. Dat doe je eerst door af te ronden naar beneden.

14,50 afgerond is 14. Je haakt een knoopsgat van 8 steken, gevolgd door 14 vasten.

14 x 8 = 112

Maar dan hou je 4 steken over!

116 – 112 = 4

Deze vier steken plaats je aan de ‘achterkant’ van je tas tussen het eerste en het laatste knoopsgat. Weet je nog waar de ‘achterkant’ is? Precies, daar waar de ‘naad’ van je tas loopt en waar de patroonovergang zit.

‘Achterkant’, met ‘naad’ en patroonovergang

Je haakt uiteindelijk 8-14-8-14-8-14-8-14-8-14-8-14-8-14-8-18.
Rekening houdend met de plaatsing van de knoopsgaten kom je op 9-8-14-8-14-8-14-8-14-8-14-8-14-8-14-8-9.

Let op! Deze sequentie is voor het patroon met een bodem van 10 meerderingen. Heb je een bodem van 8 meerderingen dan wordt de sequentie 5-8-10-8-10-8-10-8-10-8-10-8-10-8-10-8-5; heb je een bodem van twaalf meerderingen dan haak je 9-8-19-8-19-8-19-8-19-8-19-8-19-8-19-8-10.

Knoopsgaten vouwen

Niet iedereen houdt van rekenen en tellen en niet iedereen is er goed in. Wil je het rekenwerk vermijden, dan kan je de tas vouwen. Hou je steekmarkeerders (én een meetlat als je 12 knoopsgaten wil) bij de hand!

Plaats bepalen van 8 knoopsgaten

Neem je tas en vouw deze dicht. Links het midden van de voorkant en rechts het midden van de achterkant of de naad.

Dichtvouwen

Steek een paar steekmarkeerders (blauw hier) op de vouwen.

Twee blauwe steekmarkeerders

Open de tas, vouw opnieuw dicht maar nu met de blauwe steekmarkeerders tegen elkaar.

Dichtvouwen

Steek een paar steekmarkeerders (rood – hier vergeten) op de vouwen.

Twee rode steekmarkeerders

Je hebt nu je tas in 4 gelijke delen verdeeld.

Vouw de tas open en vouw weer dicht met blauwe en een rode steekmarkeerder tegen elkaar. Maak je geen zorgen als ze niet echt perfect tegenover elkaar passen. Dit is handwerk, geen rekenwerk. Zit er meer dan 2 steken variatie in, begin dan opnieuw. Trek je tas goed strak alvorens je de steekmarkeerders plaatst.

Dichtvouwen

Steek een paar steekmarkeerders (geel hier) op de vouwen.

Gele steekmarkeerders

Dat zijn 6 delen. Nu de laatste 2 delen. Vouw de tas open vouw weer dicht met de twee gele steekmarkeerders tegen elkaar.

Dichtvouwen

Plaats een paar steekmarkeerders (hier oranje) in de vouwen en je hebt je tas verdeeld in 8 vrijwel gelijke delen voor 8 knoopsgaten.

Plaats bepalen van 12 knoopsgaten

Voor 12 knoopsgaten volg je het eerste deel van bovenstaande routine. Eerst de blauwe en daarna de rode steekmarkeerders.

Je hebt nu je tas in 4 min of meer gelijke delen verdeeld. Deze 4 delen moeten elk in 3 stukken verdeeld worden. Heb je een goed oog voor verhoudingen, dan doe je dit gewoon met de hand. Liever wat accurater, gebruik dan een meetlat.

Met de meetlat

Meet de afstand tussen een blauwe en rode steekmarkeerder, deel deze afstand door 3, lat op je haakwerk en steekmarkeerders (hier groen) op hun plek.

Twee groene steekmarkeerders in plaats van één oranje.

Dit doe je in totaal 4 keer voor 12 knoopsgaten.

Vergeet niet dat dit de makkelijke methode is. Enige onnauwkeurigheid hoort erbij.

Plaats bepalen 10 knoopsgaten

Ik heb nog geen enkel trucje gevonden waarmee ik eenvoudig door te vouwen de tas in 10 gelijke delen kan verdelen. Als iemand toch een manier kent, hoor ik het graag. E-mail: mochilatasnl@gmail.com

Knoopsgaten aanduiden

Tot nu toe heb je met de steekmarkeerders alleen het midden van de knoopsgaten bepaald maar nog niet waar ze beginnen. Aangezien je knoopsgaten 8 steken breed worden, verplaats je nu al je steekmarkeerders 4 steken naar rechts. Daar begint elk knoopsgat.

Knoopsgaten haken

Haakwerk weer ter hand, we gaan knoopsgaten haken. Dit is eigenlijk vrij eenvoudig dankzij de meeloopdraden. Die zullen als basis gaan dienen.

Volg je patroon (voor mij is dat het patroon van 10 meerderingen dus ik moet beginnen met 9 vasten) en haak eerst de vereiste 5/9/9 vasten. Voor de duidelijkheid laat ik even een steekmarkeerder achter op mijn eerste vaste.

Nu komt je eerste knoopsgat. Hoe haak je een knoopsgat? Door je meeloopdraden als basis te gebruiken en de vaste er omheen te haken.

Haak 8 vasten rond de meeloopdraden. Ik heb het hier met opzet vrij losjes gedaan.

Vervolgens tel je 8 vasten van je tas. De daaropvolgende vaste (de negende vaste als je het zo wil noemen) wordt de plek waar je knoopsgat weer ‘vast gehaakt’ wordt aan je tas. Ik heb er hier even mijn haak doorheen gestoken.


Haak nu de eerste vaste van de 10/14/19 vasten die tussen de knoopsgaten staan.

Wat zie je nu? Dat mijn knoopsgat een bolling heeft en dat de meeloopdraden zichtbaar zijn. Dit corrigeer je door rustig aan je meeloopdraden te trekken. Doe dat niet te enthousiast! Wat je dan ziet is dat je tas een dichtgeknepen hals krijgt waar je koord zit. Dan kan een leuk effect zijn maar meestal wil je dat niet.

En herhaal nu het hele proces. Door de steken van je knoopsgat die over de meeloopdraden lopen ook mooi strak te haken hoef je niet opvallend veel aan je meeloopdraden te trekken.

Haak nu rustig verder aan je knoopsgaten. Hierna volgen nog 3 ‘rijen’ in een effen achtergrondkleur en je tas is klaar!

Afwerking

In principe is je tas nu klaar. Maar je ziet dat je tas een abrupt afbrekende opstaande rand heeft.

[Helaas vergeten foto te maken. Sorry.]

De bovenrand is niet ‘gelijk’ omdat je altijd in een spiraal gehaakt hebt. Er is een trucje waarmee je dat effect kan verminderen.

Een 25-tal steken voor je aan het einde komt van je laatste ‘rij’ knip je de eerste meeloopdraad af. Hierdoor worden de volgende steken wat minder hoog. Na 5 steken (ongeveer) herhaal je dit met de tweede draad. Na nog eens 5 steken knip je de derde en laatste meeloopdraad af. Je haakt nu 5 steken met 1 draad en géén meeloopdraden. De laatste 5 steken haak je geen vasten maar halve vasten.

Buitenkant/mooie kant

Binnenkant afgeknipte meeloopdraden

Mijn meeloopdraden zijn wat langer afgeknipt om niet te hinderen bij het haken. Wanneer de tas klaar is, kunnen deze draden heel kort afgeknipt worden.

Wie graag de rand mooi afwerkt kan dat met eender welke randsteek doen. De kreeftsteek/krabsteek (Youtube – Handwerkles) is een vaak gebruikte steek.

~~ De originele kreeftsteek gebruikt elke vaste. Ik haak de vasten van de kreeftsteek vrij los (dan draait de haak veel lekkerder en kan je veel sneller haken) en sla telkens een vaste over. ~~

Wie moeite heeft met achteruit haken kan de gedraaide vaste (Youtube – Ellie Price) proberen. Of natuurlijk een van de vele andere randsteken.

Volgende delen van de cursus

  1. Mochilatechniek: materialen
  2. Mochilatechniek: termen
  3. Mochilatechniek: bodem – ronde 1 tem 8
  4. Mochilatechniek: bodem – ronde 9 tem 18
  5. Mochilatechniek: zijkant
  6. Mochilatechniek: knoopsgaten (en afwerking)
  7. Mochilatechniek: schouderband

 

Deze website draait op cms WordPress, thema Allegiant van CPOThemes.

Colofon

Titel: Tassen haken: mochilatechniek – 10 unieke patronen met uitleg
Auteur: Anja Van Ginneken
Copyright © 2018 Tekstbureau Van Ginneken

KVK 14 1111 19
Plaats: Winschoten – Groningen

Eerste druk: 3 oktober 2018
Drukker: Ipskamp Printing

Genre: Handwerkboek
ISBN 978-90-829203-0-7
NUR 474

Vormgeving

Omslagontwerp: Anja Venema – Feste Communicatie
Vormgeving binnenwerk: Anja Venema – Feste Communicatie
Eindredactie: Annelies Ludwig-Kaan – SterksTaaltje
Foto’s: Linda Perdok – Anja Van Ginneken

Ondersteuning via
Facebookgroep: Tassen haken: Mochilatechniek
E-mail: mochilatasnl@gmail.com

Alle rechten voorbehouden